Jaki probiotyk dla kota wybrać? Kiedy podawać?

Czym jest probiotyk dla kota i jak działa?

Probiotyk dla kota to preparat zawierający żywe mikroorganizmy, które podane w odpowiedniej liczbie mogą korzystnie wpływać na zdrowie kota – przede wszystkim na pracę przewodu pokarmowego i równowagę mikrobiomu jelitowego. Poszczególne szczepy różnią się właściwościami, dlatego znaczenie ma nie tylko obecność bakterii w preparacie, ale również konkretne szczepy i ich liczba.

Bakterie probiotyczne działają głównie w czasie przechodzenia przez przewód pokarmowy: konkurują z niepożądanymi drobnoustrojami o miejsce i składniki odżywcze, wytwarzają m.in. kwas mlekowy, który obniża pH treści jelitowej, oraz oddziałują na komórki nabłonka jelit i miejscowy układ odpornościowy. Większość szczepów nie zasiedla jednak jelit na stałe, dlatego efekt ich działania utrzymuje się głównie w okresie regularnego podawania.

Mikroorganizmy tworzące mikrobiom jelitowy uczestniczą m.in. w procesach trawienia – np. fermentują włókno pokarmowe, wytwarzając krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które odżywiają komórki jelita grubego – a także wpływają na funkcjonowanie bariery jelitowej i układu odpornościowego. Zaburzenie ich równowagi określa się mianem dysbiozy jelitowej.

Dysbioza jelitowa u kota – przyczyny i objawy

Do dysbiozy mogą prowadzić m.in. antybiotykoterapia, nagła zmiana karmy, stres oraz choroby przewodu pokarmowego – w tym ostatnim przypadku dysbioza często jest skutkiem choroby, a nie jej przyczyną. Jej objawy, takie jak luźniejszy kał, biegunka czy wzdęcia, nie są charakterystyczne i mogą towarzyszyć wielu chorobom. U kotów z przewlekłymi problemami jelitowymi lekarz weterynarii może zlecić badanie mikrobioty w próbce kału (np. oznaczenie tzw. indeksu dysbiozy).

Czym różni się probiotyk od prebiotyku i synbiotyku?

Probiotyk dostarcza żywe mikroorganizmy, natomiast prebiotyk to składnik niestrawny dla kota, który stanowi pożywkę dla korzystnych bakterii jelitowych. Synbiotyk łączy oba te elementy w jednym preparacie.

Przykładem synbiotyku jest VET EXPERT BIOPROTECT, który oprócz bakterii probiotycznych zawiera mannanooligosacharydy (MOS) i fruktooligosacharydy (FOS).

VET EXPERT BIOPROTECT - probiotyk dla psów i kotów

BioProtect to suplement dla psów i kotów, którego podawanie wspiera mikrobiom jelit.

Zobacz w sklepie

Kiedy podawać probiotyk kotu?

Probiotyk warto rozważyć przede wszystkim w sytuacjach, które sprzyjają zaburzeniom równowagi mikrobiomu jelitowego kota. Należą do nich m.in.:

• antybiotykoterapia – w trakcie leczenia i przez pewien czas po jego zakończeniu,
• nagła zmiana karmy lub sposobu żywienia,
• sytuacje stresowe, np. przeprowadzka, podróż, pobyt w hotelu dla zwierząt, adopcja lub pojawienie się w domu nowego zwierzęcia,
• u kociąt – okres odstawienia od matki i przeprowadzki do nowego domu,
• problemy ze strony przewodu pokarmowego – jako uzupełnienie postępowania ustalonego z lekarzem weterynarii.

W przypadku utrzymującej się biegunki, wymiotów, braku apetytu lub innych niepokojących objawów suplementacja nie powinna zastępować diagnostyki. Przyczynę dolegliwości powinien ustalić lekarz weterynarii. Pilnej konsultacji wymagają zwłaszcza: biegunka trwająca dłużej niż 1–2 dni, krew w kale lub czarny, smolisty kał, powtarzające się wymioty, osowiałość, brak apetytu trwający dłużej niż dobę, a także biegunka u kocięcia lub starszego kota.

Jaki probiotyk dla kota wybrać – na co zwrócić uwagę?

Przy wyborze probiotyku dla kota warto sprawdzić przede wszystkim jego skład, przeznaczenie oraz sposób stosowania. Znaczenie ma także forma preparatu, szczególnie jeśli kot niechętnie przyjmuje suplementy.

Zwróć uwagę na:

• szczepy mikroorganizmów wymienione w składzie preparatu,
• numer identyfikacyjny dodatku paszowego (np. 4b1715) – w UE w produktach dla zwierząt można stosować tylko szczepy dopuszczone dla danego gatunku,
• liczbę żywych mikroorganizmów w porcji, podawaną w CFU (ang. Colony Forming Units – jednostki tworzące kolonie, jtk) – najlepiej gwarantowaną do końca terminu przydatności, a nie tylko w dniu produkcji,
• obecność dodatkowych składników, np. prebiotyków,
• przeznaczenie preparatu – w tym to, czy producent przewidział go dla kotów,
• sposób podania, zalecaną ilość i okres stosowania,
• warunki przechowywania – bakterie probiotyczne są wrażliwe na wilgoć i wysoką temperaturę, a niektóre preparaty trzeba przechowywać w lodówce.

CFU to jednostka, w której podaje się liczbę bakterii zdolnych do namnażania się, czyli żywych. Większa liczba CFU nie oznacza jednak automatycznie lepszego działania – ważne jest przede wszystkim to, czy dany szczep ma udokumentowane działanie przy takiej liczbie bakterii, jaką zawiera preparat.

W VET EXPERT BIOPROTECT jedna kapsułka zawiera Enterococcus faecium w liczbie 2,5 × 10⁹ CFU (2,5 miliarda) oraz Lactobacillus acidophilus w takiej samej liczbie.

Gdy potrzebne jest bardziej kompleksowe wsparcie przewodu pokarmowego, np. przy dysbiozie jelitowej, w ofercie znajduje się także BIOPROTECT ULTRA. Preparat ten, oprócz probiotyków i prebiotyków, zawiera również postbiotyk – inaktywowane komórki Limosilactobacillus reuteri, których działanie nie zależy od przeżycia w przewodzie pokarmowym, a także mikrokapsułkowany maślan sodu. Kwas masłowy należy do krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych i jest głównym źródłem energii dla komórek nabłonka jelita grubego. Dzięki takiemu składowi preparat wspiera zarówno mikrobiom, jak i nabłonek jelit – jedną z najważniejszych barier ochronnych organizmu.

Jaka forma probiotyku sprawdzi się najlepiej – kapsułki, proszek czy pasta?

Najlepsza forma probiotyku to taka, którą można regularnie i bez zbędnego stresu podawać konkretnemu kotu. Warto więc uwzględnić zarówno zalecenia dotyczące danego preparatu, jak i zachowanie zwierzęcia.

Kapsułki mogą być podawane bezpośrednio do pyska, a jeśli producent na to pozwala, można również otworzyć je i wymieszać zawartość z karmą. Tak można stosować m.in. BIOPROTECT. Po podaniu całej kapsułki warto od razu dać kotu kilka mililitrów wody ze strzykawki lub odrobinę mokrej karmy – kapsułki i tabletki połknięte „na sucho” mogą zatrzymywać się w przełyku. Proszek, np. w saszetkach, łatwo wymieszać z karmą. Inną opcją są preparaty w paście, które pozwalają odmierzyć odpowiednią porcję – część kotów chętnie zlizuje ją sama.

Jak prawidłowo podawać probiotyk kotu?

Sposób podawania probiotyku powinien być zgodny z instrukcją konkretnego preparatu. Produkty różnią się składem, liczbą bakterii w porcji i sposobem stosowania, dlatego nie należy stosować jednego schematu do wszystkich probiotyków.

Jeżeli preparat można mieszać z pokarmem, najłatwiejszym rozwiązaniem jest dodanie go do niewielkiej porcji karmy, którą kot zje w całości. Karma nie powinna być gorąca, bo wysoka temperatura może zabić bakterie probiotyczne. Probiotyk warto podawać codziennie, najlepiej o podobnej porze.

Ile probiotyku podawać kotu i jak długo?

Ilość i okres stosowania zależą od wybranego produktu oraz powodu suplementacji. Należy więc kierować się informacjami podanymi przez producenta, a w przypadku kota z chorobą przewlekłą, przyjmującego leki lub mającego utrzymujące się problemy ze strony przewodu pokarmowego – również zaleceniami lekarza weterynarii. W sytuacjach, które można przewidzieć – np. przed wyjazdem, pobytem w hotelu dla zwierząt czy planowaną zmianą karmy – podawanie probiotyku warto rozpocząć kilka dni wcześniej.

Przykładowo BIOPROTECT stosuje się po 1–2 kapsułki dziennie. Inne preparaty mogą mieć odmienne zalecenia, dlatego przed podaniem trzeba zapoznać się z ich instrukcją.

Probiotyk a antybiotyk – jaki odstęp czasowy zachować?

Jeżeli probiotyk ma być stosowany podczas antybiotykoterapii, sposób jego podawania najlepiej ustalić z lekarzem weterynarii. Antybiotyki mogą niszczyć także żywe bakterie obecne w preparacie probiotycznym, dlatego zwykle zaleca się zachowanie odstępu między ich podaniem.

Nie ma jednego schematu odpowiedniego dla każdego antybiotyku i każdego probiotyku, ale w praktyce najczęściej jest to 1–2 godziny. Jeśli producent preparatu lub lekarz weterynarii zalecą inaczej, należy stosować się do ich wskazówek.

Przeczytaj na blogu: Kot senior – jak dbać o starszego kota?

Czego unikać przy podawaniu probiotyków kotu?

Przede wszystkim nie należy traktować każdego produktu zawierającego bakterie probiotyczne jako odpowiedniego dla kota. Znaczenie mają konkretny skład, zalecana ilość i przeznaczenie preparatu.

Nie warto również samodzielnie zwiększać zalecanej porcji ani zastępować preparatu przeznaczonego dla kotów przypadkowymi produktami spożywczymi. Jeśli kot ma biegunkę, wymiotuje lub wykazuje inne objawy choroby, probiotyk powinien być elementem odpowiednio dobranego postępowania, a nie sposobem na odkładanie wizyty u lekarza weterynarii.

Dlaczego nie warto podawać kotu ludzkich probiotyków?

Preparat przeznaczony dla człowieka nie musi odpowiadać potrzebom kota pod względem szczepów, ich liczby, sposobu stosowania ani składników dodatkowych. Z tego względu bez konsultacji z lekarzem weterynarii bezpieczniej wybierać produkty, których producent wyraźnie wskazuje możliwość stosowania u kotów.

Nie oznacza to, że szczepy bakterii stosowane w preparatach dla ludzi są dla kota szkodliwe. Problem polega przede wszystkim na tym, że preparat nie został opracowany ani przebadany z myślą o tym gatunku.

Czy jogurt lub kefir mogą zastąpić probiotyk dla kota?

Jogurt czy kefir nie powinny być traktowane jako zamiennik probiotyku przeznaczonego dla zwierząt. Produkty fermentowane zawierają inne szczepy bakterii niż preparaty probiotyczne dla zwierząt, a liczba żywych bakterii w porcji nie jest w nich określona ani gwarantowana.

Dodatkowo po odstawieniu od matki aktywność laktazy – enzymu rozkładającego cukier mleczny – u kotów spada, dlatego wiele dorosłych kotów słabo trawi laktozę, a nabiał może u nich powodować biegunkę lub wzdęcia. Zamiast wykorzystywać go jako domowy sposób na „odbudowę flory jelitowej”, lepiej wybrać preparat o znanym składzie i określonej liczbie bakterii.

Przeczytaj na blogu: Brak apetytu u kota – kiedy to kaprysy, a kiedy sygnał choroby?

Najczęstsze pytania o probiotyki dla kotów

Probiotyki mogą być stosowane w różnych sytuacjach, dlatego sposób ich podawania warto zawsze dopasować do konkretnego preparatu i potrzeb zwierzęcia.

Czy probiotyk może zaszkodzić zdrowemu kotu?

Probiotyki przeznaczone dla kotów, stosowane zgodnie z zaleceniami producenta, są zwykle dobrze tolerowane. Na początku podawania – zwłaszcza preparatów z prebiotykami – u niektórych kotów mogą się pojawić przejściowe wzdęcia lub luźniejszy kał. Ostrożność jest potrzebna u kotów ciężko chorych lub z obniżoną odpornością – w ich przypadku o podawaniu probiotyku powinien zdecydować lekarz weterynarii. Jeśli kot jest zdrowy i otrzymuje pełnoporcjową dietę, nie ma potrzeby wprowadzania suplementów „na wszelki wypadek”. W razie wątpliwości dotyczących zasadności ich stosowania warto porozmawiać z lekarzem weterynarii.

Jak długo podawać probiotyk po zakończeniu antybiotykoterapii?

Nie ma jednego czasu stosowania odpowiedniego dla każdego kota i preparatu. Często zaleca się kontynuowanie podawania probiotyku jeszcze przez co najmniej 1–2 tygodnie po zakończeniu antybiotykoterapii – badania u kotów wskazują, że zmiany w mikrobiocie jelitowej wywołane antybiotykiem mogą utrzymywać się przez kilka tygodni po jego odstawieniu. Długość suplementacji zależy m.in. od zastosowanego produktu, rodzaju antybiotykoterapii oraz stanu przewodu pokarmowego zwierzęcia. Należy kierować się zaleceniami producenta lub lekarza weterynarii.

Czy probiotyk dla psa nadaje się także dla kota?

Tak, jeśli producent wyraźnie przeznaczył dany preparat dla obu gatunków. Szczepy probiotyczne są w UE dopuszczane do stosowania w produktach dla zwierząt oddzielnie dla poszczególnych gatunków – szczep dopuszczony dla psów nie zawsze jest dopuszczony dla kotów. Nie należy więc kierować się samą nazwą kategorii „dla psa” lub „dla kota”, lecz informacją na opakowaniu i w instrukcji stosowania. Przykładowo VET EXPERT BIOPROTECT i BIOPROTECT ULTRA są przeznaczone zarówno dla psów, jak i kotów.