Jaka karma odchudzająca dla kota będzie odpowiednia?

Kiedy kot potrzebuje karmy odchudzającej?

Karmę odchudzającą warto rozważyć, gdy lekarz weterynarii stwierdzi u kota nadwagę lub otyłość (w 9-punktowej skali BCS – 6 punktów lub więcej) i zaleci redukcję masy ciała. Otyłość u kota to nie tylko kwestia wyglądu. W badaniu obejmującym blisko 1500 kotów otyłe zwierzęta prawie czterokrotnie częściej chorowały na cukrzycę, niemal pięciokrotnie częściej trafiały do lekarza z powodu kulawizny i ponad dwukrotnie częściej miały choroby skóry niezwiązane z alergią niż koty o prawidłowej masie ciała.

Nie każdy kot po sterylizacji wymaga diety redukcyjnej. Jeśli ma prawidłową masę ciała, wystarczające może być dostosowanie dziennej porcji karmy do jego aktualnego zapotrzebowania. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku stwierdzonej nadwagi lub otyłości – wtedy lekarz może zalecić specjalistyczną dietę o obniżonej wartości energetycznej.

Przeczytaj na blogu: Nadwaga u kota - przyczyny i konsekwencje zdrowotne

Jak rozpoznać nadwagę i otyłość u kota? Skala BCS

Kondycję kota można wstępnie ocenić na podstawie wyglądu sylwetki oraz ilości tkanki tłuszczowej wyczuwalnej podczas dotyku. W prawidłowej kondycji żebra powinny być wyczuwalne pod niewielką warstwą tłuszczu, a patrząc na zwierzę z góry, można zauważyć zarys talii.

Do dokładniejszej oceny kondycji stosuje się skalę BCS (Body Condition Score) – najczęściej 9-punktową, w której idealna kondycja to 4–5 punktów:

Każdy punkt powyżej 5 oznacza w przybliżeniu 10% nadmiaru masy ciała: kot z BCS 7 waży ok. 20% więcej, niż powinien, a z BCS 8 – ok. 30%. Od ok. 30% nadmiaru (BCS 8–9) mówimy już o otyłości. Oceniając brzuch, warto pamiętać, że luźny, zwisający fałd skóry na dole brzucha (tzw. worek pierwotny) występuje także u szczupłych kotów i sam w sobie nie świadczy o nadwadze.

Wynik BCS najlepiej potwierdzić u lekarza weterynarii – na tej podstawie ustala się docelową masę ciała kota. Regularne ważenie pozwala natomiast obserwować zmiany masy ciała już po rozpoczęciu diety.

Dlaczego koty po sterylizacji częściej tyją?

Po sterylizacji (lub kastracji) apetyt kota zwykle rośnie, a zapotrzebowanie energetyczne może się zmniejszyć, dlatego dotychczasowa porcja karmy często okazuje się za duża. W badaniach koty zaczynały jeść więcej wkrótce po zabiegu, a zapotrzebowanie energetyczne wysterylizowanych kotek było o ok. 25% niższe od standardowych zaleceń. Kotki karmione po zabiegu do woli przybrały w ciągu roku średnio ok. 30% masy ciała.

Nie oznacza to jednak, że każdy wysterylizowany kot będzie miał nadwagę. Znaczenie mają również ilość podawanej karmy i przysmaków, aktywność oraz indywidualne predyspozycje zwierzęcia.

W ofercie Vet Planet dla kotów z predyspozycją do nadwagi po sterylizacji dostępne są m.in. karmy RAW PALEO STERILISED. Jeśli natomiast konieczna jest już redukcja nadmiernej masy ciała, można rozważyć dietę weterynaryjną przeznaczoną właśnie do tego celu.

Przeczytaj na blogu: Kastracja a sterylizacja kotki i kota: czy jest jakaś różnica?

Jakie składniki powinna zawierać dobra karma odchudzająca dla kota?

Karma przeznaczona do redukcji masy ciała powinna mieć odpowiednio obniżoną wartość energetyczną, a jednocześnie dostarczać kotu niezbędnych składników odżywczych. Ponieważ kot zjada jej mniej, zawartość białka, witamin i składników mineralnych w przeliczeniu na kalorię musi być wyższa niż w zwykłej karmie – inaczej mniejsza porcja mogłaby prowadzić do niedoborów.

Dobra karma odchudzająca dla kota ma zwykle:

• dużo pełnowartościowego białka, które pomaga ograniczyć utratę masy mięśniowej podczas odchudzania,
• mniej tłuszczu – najbardziej kalorycznego składnika, który dostarcza ponad dwa razy więcej energii niż białko czy węglowodany,
• więcej włókna, które zwiększa objętość posiłku i może pomagać ograniczać uczucie głodu,
• odpowiednio zwiększoną zawartość witamin i składników mineralnych,
• często także dodatek L-karnityny.

Najważniejszy pozostaje jednak bilans całej diety – karma odchudzająca nie musi być całkowicie pozbawiona tłuszczu czy węglowodanów, liczy się jej łączna wartość energetyczna. Pojedynczy składnik nie odpowiada samodzielnie za utratę masy ciała.

L-karnityna dla kota – jaką rolę odgrywa w karmach odchudzających?

L-karnityna uczestniczy w metabolizmie kwasów tłuszczowych, dlatego jest jednym ze składników wykorzystywanych w recepturach przeznaczonych do kontroli masy ciała. W badaniach u odchudzanych kotów zwiększała wykorzystanie tłuszczu jako źródła energii, a w jednym z nich koty otrzymujące L-karnitynę chudły nieco szybciej. Można ją znaleźć zarówno w niektórych karmach dla kotów z tendencją do nadwagi, jak i w dietach opracowanych z myślą o redukcji masy ciała – np. w suchej karmie VET EXPERT OBESITY CAT.

Nie należy jednak traktować L-karnityny jako składnika, który samodzielnie powoduje chudnięcie. Podstawą redukcji pozostaje odpowiednio dobrana podaż energii i przestrzeganie dziennej porcji karmy.

VET EXPERT OBESITY CAT – sucha karma weterynaryjna dla kotów

Karma dietetyczna dla dorosłych kotów, wspomagająca redukcję nadmiernej masy ciała.

Zobacz w sklepie

Sucha czy mokra karma odchudzająca – co wybrać dla kota z nadwagą?

Zarówno mokra, jak i sucha karma może być elementem diety redukcyjnej, jeśli została odpowiednio zbilansowana i jest przeznaczona do odchudzania. Wybór może zależeć od preferencji kota, sposobu karmienia oraz zaleceń lekarza weterynarii.

Mokra karma zawiera ok. 80% wody, dlatego 100 g takiej karmy ma około czterech razy mniej kalorii niż 100 g suchej. Przy tej samej liczbie kalorii kot dostaje więc większą objętość jedzenia, a przy okazji więcej płynów. Sucha jest bardziej skoncentrowana energetycznie, dlatego szczególnego znaczenia nabiera dokładne odważanie dziennej porcji.

VET EXPERT OBESITY CAT jest dostępna zarówno w wersji mokrej, jak i suchej, dzięki czemu formę żywienia można dopasować do potrzeb i preferencji zwierzęcia. Obie formy można też łączyć – wtedy każdej podaje się proporcjonalnie mniej (np. połowę dziennej porcji suchej i połowę mokrej), tak aby łącznie nie przekroczyć zaleconej ilości energii.

Niezależnie od wybranej karmy kot powinien mieć stały dostęp do świeżej wody.

Karma bytowa czy weterynaryjna – którą wybrać?

Wybór zależy przede wszystkim od kondycji kota oraz celu zmiany sposobu żywienia. Karma bytowa przeznaczona dla kotów sterylizowanych lub mających tendencję do nadwagi pomaga utrzymać prawidłową masę ciała, ale nie służy do odchudzania. Weterynaryjna karma do redukcji masy ciała to karma dietetyczna, która zgodnie z przepisami UE musi mieć niską wartość energetyczną i odpowiednio zwiększoną zawartość składników odżywczych, tak aby mimo mniejszej porcji pokryć potrzeby kota. Dlatego samo znaczne zmniejszenie porcji zwykłej karmy nie jest dobrym rozwiązaniem – może prowadzić do niedoborów białka, witamin i składników mineralnych.

Diety weterynaryjnej nie warto wprowadzać na własną rękę wyłącznie dlatego, że kot „wydaje się trochę za gruby”. Najpierw dobrze ocenić jego kondycję i ustalić z lekarzem weterynarii, czy potrzebna jest redukcja oraz jaki sposób żywienia będzie odpowiedni.

Ile karmy podawać? Porcja liczona na docelową masę ciała

Dzienną porcję karmy odchudzającej oblicza się dla docelowej masy ciała kota, a nie dla tej, którą waży obecnie. Porcja wyliczona na aktualną masę jest dla kota z nadwagą zbyt duża – odchudzanie przebiega wtedy bardzo wolno albo wcale.

Docelową masę ciała lekarz weterynarii ustala na podstawie wcześniejszych pomiarów (jeśli wiadomo, ile kot ważył w idealnej kondycji) albo szacuje ją na podstawie BCS. Przykład: kot waży 6 kg i ma BCS 8/9, czyli ok. 30% nadmiaru. Jego docelowa masa to ok. 6 kg : 1,3 ≈ 4,6 kg – i właśnie dla tej masy odczytuje się dzienną porcję z tabeli na opakowaniu (w kolumnie dotyczącej redukcji masy ciała).

Punktem wyjścia jest zwykle ok. 80% spoczynkowego zapotrzebowania energetycznego (RER) – czyli ilości energii potrzebnej kotu w spoczynku – obliczonego dla masy docelowej. Im większa nadwaga, tym niższa masa docelowa w porównaniu z obecną, a więc tym większe ograniczenie energii:

* W porównaniu z ilością energii potrzebną do utrzymania obecnej masy ciała; wartości orientacyjne dla kota niewychodzącego po sterylizacji. Dokładne wyliczenia wykonuje lekarz weterynarii.

Jeśli kot chudnie za wolno, lekarz zmniejsza porcję stopniowo, zwykle o ok. 10%. Nie schodzi się jednak poniżej ok. 60% RER dla masy docelowej, bo zbyt duże ograniczenie zwiększa ryzyko niedoborów, a u kotów także stłuszczenia wątroby. U kotów z bardzo dużą nadwagą (BCS 9) masę docelową trudno precyzyjnie oszacować, dlatego lekarz często wyznacza cele etapowe, np. na najbliższe trzy miesiące.

Redukcja masy ciała kota – jakie tempo jest bezpieczne?

Bezpieczne tempo odchudzania kota to ok. 0,5–2% masy ciała tygodniowo, a w praktyce koty domowe chudną zwykle o 0,5–1% tygodniowo. Dla kota ważącego 6 kg to ok. 30–60 g na tydzień (maksymalnie ok. 120 g). Odchudzanie otyłego kota trwa więc zwykle od kilku miesięcy do roku, a z czasem naturalnie zwalnia.

Zbyt szybkie chudnięcie, głodówki i dłuższe okresy niejedzenia są dla kotów niebezpieczne – zwłaszcza u otyłych mogą doprowadzić do stłuszczenia wątroby (lipidozy wątrobowej), choroby zagrażającej życiu. Dlatego nową karmę wprowadza się stopniowo, przez ok. 7–10 dni, a porcji nie ogranicza się na własną rękę.

Postępy kontroluje się, ważąc kota co 2–4 tygodnie (najlepiej na tej samej wadze) i oceniając jego kondycję. Jeśli kot chudnie wolniej lub szybciej, niż zakładano, lekarz koryguje porcję.

Przeczytaj na blogu: Odchudzanie kota. Jak bezpiecznie odchudzić kota? Nasze wskazówki

Jak dobrać karmę odchudzającą do indywidualnych potrzeb kota?

Przy wyborze diety trzeba uwzględnić aktualną kondycję kota, jego docelową masę ciała, wiek, aktywność oraz stan zdrowia. Znaczenie mają także dotychczasowy sposób żywienia i preferencje zwierzęcia.

Karmy dietetyczne, ze względu na obniżoną kaloryczność oraz zwiększoną zawartość białka i błonnika, nie są odpowiednie dla każdego kota – nie stosuje się ich u rosnących kociąt, kotek w trakcie ciąży lub laktacji ani u kotów z chorobami, w których taka dieta jest przeciwwskazana. Dlatego wybór diety redukcyjnej powinien być każdorazowo skonsultowany z lekarzem weterynarii.

Szczególnej ostrożności wymaga też odchudzanie kotów z chorobami współistniejącymi. W takim przypadku sposób żywienia powinien uwzględniać nie tylko potrzebę redukcji masy ciała, ale również wymagania wynikające z konkretnego problemu zdrowotnego. U kotów z cukrzycą zmiana karmy i wielkości porcji wpływa na zapotrzebowanie na insulinę, dlatego dietę zmienia się wyłącznie pod kontrolą lekarza.

O czym pamiętać poza dietą?

Sama zmiana rodzaju karmy nie wystarczy, jeśli kot nadal będzie otrzymywał zbyt dużo jedzenia. Dlatego podczas odchudzania znaczenie mają przede wszystkim kontrola dziennej porcji, uwzględnianie przekąsek oraz regularne monitorowanie masy ciała.

Karmę najlepiej odważać na wadze kuchennej zamiast wsypywać ją do miski „na oko” – odmierzanie miarką bywa zaskakująco niedokładne (w jednym z badań błąd sięgał nawet 80%). Do dziennego bilansu trzeba wliczać również przysmaki i inne produkty podawane pomiędzy posiłkami – nie powinny one dostarczać więcej niż 10% dziennej energii.

Drugim elementem jest ruch. Krótkie sesje zabawy z wędką, piłką czy innymi zabawkami zachęcającymi kota do polowania mogą pomóc zwiększyć jego codzienną aktywność. Rodzaj i intensywność zabawy należy dopasować do wieku, kondycji oraz możliwości zwierzęcia. Część dziennej porcji można też podawać w zabawkach na karmę – wydłuża to jedzenie i zachęca kota do ruchu.

Jeśli masa ciała nie spada zgodnie z ustalonym planem albo kot zaczyna odmawiać jedzenia, staje się apatyczny lub pojawiają się inne niepokojące objawy, należy skontaktować się z lekarzem weterynarii. Szczególnie pilna jest sytuacja, gdy kot nie je od doby lub dłużej.

Co po osiągnięciu docelowej masy ciała?

Po osiągnięciu docelowej masy ciała nie wraca się do dawnych porcji. Jeśli kot nadal chudnie, porcję zwiększa się stopniowo – zwykle o ok. 10% – aż masa ciała się ustabilizuje. Karmę weterynaryjną można, jeśli zaleci to lekarz, stosować dalej do utrzymania masy ciała albo przejść na karmę bytową dla kotów sterylizowanych, np. RAW PALEO STERILISED, podając porcję dla masy docelowej. Kontrolę masy ciała warto kontynuować na stałe – prawie połowa kotów po udanym odchudzaniu z czasem znów przybiera na wadze.