Wścieklizna u psa – objawy, zagrożenia i szczepienia

Poniżej znajdziesz przejrzyste omówienie najważniejszych informacji, które pozwolą Ci skutecznie chronić pupila.

Wścieklizna u psa – czym jest?

Wścieklizna to choroba wirusowa wywoływana przez wirus z rodziny Rhabdoviridae, przenoszony głównie poprzez kontakt z zakażoną śliną. Do infekcji dochodzi zwykle w wyniku pogryzienia lub kontaktu uszkodzonej skóry z materiałem zakaźnym. Najczęściej źródłem wirusa są dzikie zwierzęta, w tym nietoperze i lisy, ale zagrożenie może pojawić się również w miastach.

Okres inkubacji jest bardzo zmienny – od kilku dni do nawet kilkunastu miesięcy. Ten szeroki zakres wynika m.in. z miejsca wniknięcia wirusa i tempa jego wędrówki w stronę układu nerwowego. Warto pamiętać, że zanim pojawią się pierwsze symptomy, pies może wyglądać zupełnie zdrowo. Gdy objawy się ujawnią, choroba zawsze kończy się śmiercią, dlatego w chwili postawienia diagnozy nie stosuje się terapii, a w celu ochrony zdrowia ludzi decyzje weterynaryjne są jednoznaczne.

Przeczytaj na blogu: Choroby wirusowe psów - jakie są? Co możesz zrobić?

Objawy wścieklizny u psa – trzy etapy choroby

Wścieklizna rozwija się etapami, a każdy z nich ma charakterystyczny obraz kliniczny.

• Faza prodromalna – to początkowy etap, podczas którego zachowanie psa stopniowo się zmienia. Może stać się wycofany, apatyczny lub przeciwnie – nadmiernie pobudzony. Pojawiają się pierwsze, subtelne zaburzenia neurologiczne, które nie zawsze da się jednoznacznie powiązać z chorobą.
• Faza podniecenia – znana jako „forma szałowa”. Pies może reagować agresywnie, mieć napady pobudzenia, wykazywać silne ślinienie, a jego zachowanie staje się trudne do przewidzenia. Wynika to z uszkodzenia struktur mózgowych odpowiedzialnych za kontrolę reakcji.
• Faza porażenna – ostatni etap choroby. Dochodzi do postępującego paraliżu mięśni, trudności z poruszaniem, osłabienia i ostatecznie niewydolności organizmu. To moment, w którym zwierzę traci siłę i zdolność samodzielnego funkcjonowania.

Objawy pojawiają się stopniowo, ale przebieg każdej fazy może być krótki. Właśnie dlatego tak duże znaczenie ma reagowanie jeszcze przed wystąpieniem symptomów – najlepiej jeszcze na etapie profilaktyki.

Obowiązkowe szczepienia przeciwko wściekliźnie

Szczepienie przeciwko wściekliźnie jest w Polsce obowiązkowe dla wszystkich psów po ukończeniu 3. miesiąca życia. Pierwsza dawka powinna zostać podana między 3. a 6. miesiącem, natomiast później konieczne jest regularne, coroczne odnawianie szczepienia.

To jedna z nielicznych sytuacji, w których profilaktyka nie jest kwestią wyboru – jest uregulowana przepisami. Właściciel, który nie dopełnia obowiązku, naraża się na mandat, ale przede wszystkim na ryzyko poważnych konsekwencji zdrowotnych dla ludzi i zwierząt. Aktualne szczepienie jest również wymagane podczas podróży zagranicznych, a dokumentacja powinna znajdować się w książeczce zdrowia lub paszporcie zwierzęcia.

Regularne szczepienia są realną ochroną – nie tylko formalną. Brak odporności naraża psa na chorobę, której nie da się zatrzymać, a jej skutki dotyczą także innych zwierząt domowych, dzikich oraz ludzi.

Podejrzenie wścieklizny – co możesz zrobić?

Każde podejrzenie kontaktu z potencjalnie zakażonym zwierzęciem wymaga natychmiastowej reakcji. Jeśli Twój pies został pogryziony, miał styczność z dzikim zwierzęciem lub nagle zaczął zachowywać się w sposób nietypowy, nie zwlekaj z wizytą u lekarza weterynarii.

Lekarz może zalecić:

• dokładną ocenę rany i jej dezynfekcję,
• obserwację psa przez min. 14 dni,
• procedury poekspozycyjne, jeśli istnieje ryzyko kontaktu ze śliną zakażonego zwierzęcia.

Choć szczepienia nie leczą wścieklizny, ich podanie w ramach profilaktyki poekspozycyjnej pozwala zmniejszyć ryzyko dalszego rozwoju choroby. Kluczowe jest również unikanie kontaktu z dzikimi zwierzętami oraz szybkie reagowanie w razie każdego niepokojącego incydentu.

Odpowiedzialne decyzje właściciela i przestrzeganie zaleceń weterynaryjnych stanowią najlepszą ochronę przed rozprzestrzenianiem się wścieklizny. Dzięki temu możesz zadbać nie tylko o bezpieczeństwo swojego psa, lecz także o zdrowie całego otoczenia.