Zapalenie ucha u psa - przyczyny, objawy, leczenie. Jak zapobiegać?

Jakie są przyczyny zapalenia ucha u psa?

Główną przyczyną zapalenia ucha u psa są namnażające się w wilgotnym środowisku drożdżaki (Malassezia) oraz bakterie (Staphylococcus). Infekcje te rzadko pojawiają się bez powodu – najczęściej są wtórnym skutkiem alergii (pokarmowych i atopowych), obecności ciał obcych (np. kłosów), pasożytów (świerzbowiec uszny) lub błędów w pielęgnacji i budowy ucha.

Szczegółowe wyjaśnienie:

• Infekcje bakteryjne i grzybicze. Wilgotne, ciepłe środowisko przewodu słuchowego sprzyja namnażaniu się bakterii i drożdżaków. 
• Alergie (pokarmowe lub środowiskowe). Psy cierpiące na alergie mają skłonność do stanów zapalnych skóry, w tym także delikatnej skóry kanału słuchowego. Nadmierne wydzielanie woskowiny, świąd i zapalenie ucha mogą być objawem alergii.
• Ciała obce w uchu. Trafienie do ucha np. źdźbła trawy, kłosa czy piasku może podrażnić przewód słuchowy i prowadzić do stanu zapalnego.
• Nadmierne gromadzenie się woskowiny. Nieprawidłowa higiena ucha, brak regularnego czyszczenia lub predyspozycje rasowe do nadmiernego wydzielania woskowiny zwiększają ryzyko infekcji.
• Pasożyty (świerzbowiec uszny). U niektórych psów zapalenie ucha może być wywołane przez obecność pasożytów, np. świerzbowca usznego. Objawia się to intensywnym świądem i charakterystyczną, ciemną wydzieliną.
• Wady anatomiczne i predyspozycje rasowe. Rasy psów o zwisających uszach (np. cocker spaniel, labrador) lub z wąskim przewodem słuchowym są bardziej narażone na zapalenia ucha z powodu gorszej wentylacji kanału słuchowego.
• Nadmiar wilgoci (np. po kąpieli lub pływaniu). Pozostająca w uchu wilgoć tworzy środowisko sprzyjające rozwojowi bakterii i grzybów.

Jakie są objawy zapalenia ucha u psa?

Najbardziej charakterystyczne objawy zapalenia ucha u psa to: uporczywe pocieranie ucha łapą, gwałtowne potrząsanie i przechylanie głowy, zaczerwienienie małżowiny, bolesność przy dotyku oraz ciemna, nieprzyjemnie pachnąca wydzielina w kanale słuchowym.

Do najczęstszych objawów zapalenia ucha u psa należą:

• Pocieranie lub drapanie ucha. Pies intensywnie drapie chore ucho łapą lub pociera je o meble czy podłogę, próbując złagodzić swędzenie i dyskomfort.
• Potrząsanie głową. Częste i gwałtowne potrząsanie głową to próba pozbycia się drażniącej wydzieliny lub uczucia zatkania w uchu. Uporczywe potrząsanie głową może doprowadzić do pęknięcia naczyń krwionośnych i powstania bardzo bolesnego krwiaka małżowiny usznej (tzw. ucho kalafiorowate).
• Przechylanie głowy. Zwierzę często przechyla głowę w stronę chorego ucha, próbując zmniejszyć odczuwany dyskomfort.
• Nieprzyjemny zapach z ucha. Infekcji często towarzyszy charakterystyczny, nieprzyjemny zapach wydobywający się z kanału słuchowego.
• Wydzielina z ucha. W uchu pojawia się nadmiar woskowiny lub ropna, ciemna wydzielina. W przypadku świerzbowca może mieć ona konsystencję suchej, ciemnej masy przypominającej fusy kawy.
• Zaczerwienienie i obrzęk. Wewnętrzna część ucha jest wyraźnie zaczerwieniona, może być opuchnięta i bolesna przy dotyku.
• Bolesność przy dotykaniu ucha lub głowy. Pies może unikać dotykania w okolicach ucha, cofać się lub reagować nerwowo podczas głaskania.
• Zmniejszony apetyt i apatia. Silny ból i ogólny dyskomfort mogą sprawić, że pies staje się mniej aktywny, niechętnie je i unika zabawy.

Zobacz kosmetyki do pielęgnacji uszu dla psa

Jeśli zauważysz u swojego psa którykolwiek z powyższych objawów, warto jak najszybciej skonsultować się z lekarzem weterynarii, aby postawić trafną diagnozę i wdrożyć odpowiednie leczenie.

VET EXPERT OTIHELP EAR LOTION - emulsja do pielęgnacji uszu dla psów i kotów 75 ml

Jak wygląda leczenie zapalenia ucha u psa?

Leczenie zapalenia ucha polega w pierwszej kolejności na oczyszczeniu kanału słuchowego i aplikacji specjalistycznych kropli (z antybiotykiem, lekiem przeciwgrzybiczym lub sterydem) dobranych przez lekarza na podstawie badania cytologicznego. Nigdy nie próbuj leczyć ucha psa „na własną rękę” domowymi sposobami. Lekarz weterynarii może wykonać następujące badania:

• Otoskopię – dokładne obejrzenie przewodu słuchowego i błony bębenkowej w powiększeniu.
• Badanie cytologiczne wymazu z ucha – pozwala określić, czy stan zapalny ma podłoże bakteryjne, grzybicze, czy pasożytnicze.
• Posiew i antybiogram – przy nawracających lub trudnych do leczenia infekcjach, w celu dobrania skutecznego antybiotyku.
• Badania krwi i testy alergiczne – jeśli istnieje podejrzenie, że zapalenie ucha jest objawem alergii lub choroby ogólnoustrojowej.
• RTG lub tomografię – w zaawansowanych przypadkach, gdy podejrzewa się zmiany w strukturze ucha środkowego.

W zależności od przyczyny stanu zapalnego dobiera się odpowiednie leczenie farmakologiczne:

• Leki przeciwbakteryjne lub przeciwgrzybicze – miejscowe (krople do uszu) lub ogólne (antybiotyki, leki przeciwgrzybicze).
• Leki przeciwzapalne – w celu zmniejszenia obrzęku, bólu i swędzenia.
• Leki przeciwpasożytnicze – w przypadku wykrycia świerzbowca usznego.
• Środki oczyszczające kanał słuchowy – pomagają usunąć nadmiar woskowiny, wydzieliny oraz poprawiają skuteczność działania leków.

W niektórych przypadkach, zwłaszcza przy przewlekłych lub zaawansowanych stanach zapalnych, konieczne może być:

• Płukanie przewodu słuchowego w sedacji lub znieczuleniu ogólnym – dokładne usunięcie zalegającej wydzieliny i zanieczyszczeń.
• Zabieg chirurgiczny – np. w przypadku przerostów lub trwałych zmian w uchu środkowym.
• Leczenie chorób współistniejących – takich jak alergie pokarmowe czy atopowe zapalenie skóry, które często współwystępują z zapaleniem ucha.

Skuteczność leczenia zależy nie tylko od dobrze dobranej terapii, ale także od zaangażowania opiekuna w regularne stosowanie zalecanych preparatów oraz dbanie o prawidłową higienę uszu psa.

Jak zapobiegać zapaleniu ucha u psa?

Skuteczne zapobieganie zapaleniu ucha opiera się na regularnym sprawdzaniu kanału słuchowego, dokładnym osuszaniu uszu po kąpieli oraz stosowaniu dedykowanych płynów pielęgnacyjnych, jednak profilaktykę należy dostosować do rasy i budowy ucha psa.

VET EXPERT OTICURANT - preparat do pielęgnacji uszu dla psów 24 saszetki

Psy z opadającymi uszami (np. cocker spaniel, basset hound, golden retriever, labrador retriever)

U ras z opadającymi, ciężkimi uszami cyrkulacja powietrza w przewodzie słuchowym jest ograniczona, co sprzyja gromadzeniu się wilgoci i namnażaniu bakterii oraz drożdżaków.

Jak zapobiegać:

• Regularne, delikatne oczyszczanie uszu przy pomocy płynów takich jak VetExpert Otiflush.
• Szczególna uwaga po kąpieli lub pływaniu – dokładne osuszanie uszu.
• Cotygodniowe przeglądy uszu w celu wykrycia zaczerwienienia lub nadmiaru wydzieliny.

Psy z dużą ilością owłosienia w kanale słuchowym (np. pudel, bichon frise, shih tzu)

Włosy rosnące wewnątrz kanału słuchowego utrudniają wentylację i zatrzymują wilgoć oraz zanieczyszczenia.

Jak zapobiegać:

• Kontrola uszu minimum raz w tygodniu.
• Stosowanie środków oczyszczających uszy, które rozpuszczają nadmiar woskowiny.
• Regularne usuwanie nadmiaru włosów z wnętrza ucha (najlepiej u groomera lub lekarza weterynarii).

Psy aktywne, pływające (np. labrador, nowofundland, golden retriever)

U psów, które często pływają lub mają kontakt z wodą, wilgoć zalegająca w uchu sprzyja rozwojowi infekcji.

Jak zapobiegać:

• Po każdym kontakcie z wodą dokładne osuszanie wnętrza ucha miękkim ręcznikiem.
• Stosowanie preparatów wspomagających higienę uszu, np. VetExpert Otiflush, który delikatnie usuwa resztki wody i zabezpiecza przewód słuchowy.

Psy predysponowane do alergii (np. west highland white terrier, buldog francuski, bokser)

U psów z alergiami zapalenie ucha często jest objawem wtórnym do problemów skórnych.

Jak zapobiegać:

• Kontrola i leczenie alergii (dieta eliminacyjna, leki przeciwalergiczne).
• Regularna pielęgnacja uszu, aby usuwać nadmiar woskowiny, która u takich psów gromadzi się szybciej.
• Unikanie kontaktu z alergenami środowiskowymi, jeśli są zidentyfikowane.

VET EXPERT OTIFLUSH EAR SOLUTION - preparat do pielęgnacji uszu dla psów i kotów 125 ml

Pielęgnacja uszu psa - o tym pamiętaj

Dbanie o uszy psa nie musi być trudne, ale wymaga systematyczności i znajomości kilku podstawowych zasad. W codziennej pielęgnacji pamiętaj o następujących krokach:

• Oglądaj uszy psa regularnie. Podczas codziennych spacerów lub zabiegów pielęgnacyjnych sprawdzaj, czy w uszach nie pojawiły się niepokojące objawy: zaczerwienienie, obrzęk, wydzielina lub nieprzyjemny zapach.
• Stosuj odpowiednie preparaty. Używaj wyłącznie środków przeznaczonych dla psów. Delikatne płyny do czyszczenia uszu, takie jak VetExpert Otiflush, skutecznie usuwają zanieczyszczenia i nadmiar woskowiny, nie podrażniając skóry.
• Osuszaj uszy po każdej kąpieli lub pływaniu. Zwracaj szczególną uwagę na uszy psa po kontakcie z wodą – wilgoć sprzyja rozwojowi drobnoustrojów.
• Nie używaj patyczków higienicznych. Wkładanie patyczków do kanału słuchowego może prowadzić do podrażnień, uszkodzenia skóry lub wepchnięcia woskowiny głębiej.
• Zwracaj uwagę na długość sierści wokół uszu. U psów długowłosych warto kontrolować długość włosów przy wejściu do kanału słuchowego i w razie potrzeby skracać je, by poprawić wentylację.
• Konsultuj się z lekarzem weterynarii. Jeśli zauważysz coś niepokojącego, nie zwlekaj – nawet pozornie drobne zmiany mogą szybko przerodzić się w stan zapalny.

Pamiętaj – jeśli będziesz regularnie dbać o higienę psich uszu, zmniejszysz ryzyko rozwoju stanów zapalnych i zadbasz o codzienny komfort swojego pupila.

Często zadawane pytania o zapalenie ucha u psa